Nowe dane księgowe ujawniają, że straty Tepco sięgają w chwili obecnej równowartość 20 miliardów euro, i nie wyklucza się,iż będą nadal rosły.

 
Winowajcą deficytu są oczywiście roszczenia odszkodowawcze, wynoszące za rok 2011 12 mld euro, a na przełomie 2011/2012 zwiększone o kolejne 7,58 mld euro.

 
Po katastrofie Tepco i inne spółki energetyczne musiały, celem zapewnienia ciągłości dostaw energii, korzystać z paliw kopalnianych, co pociągnęło za sobą dodatkowe koszty.

 
W sumie do tej pory Tepco otrzymało od państwa pomoc w wysokości 34 mld euro. Zysków koncern spodziewa się dopiero w 2014 roku, w przyszłym roku Tepco chce uruchomić inne, zamknięte decyzją rządu, elektrownie atomowe,naturalnie po uzyskaniu pozwolenia na ponowne włączenie do sieci. Jednakże istnieją obawy, że wywoła to falę protestów społecznych, i atomówki trzeba będzie znowu zamknąć.

Czytaj w Folgen von Fukushima: Tepcos Verluste summieren sich auf 20 Milliarden

Gazprom (Photo credit: Wikipedia)

„Kommersant” analizuje sytuację finansową Gazpromu w bieżącym roku. W pierwszych czterech miesiącach bieżącego roku eksport gazu do Europy był o 12% niższy od eksportu w analogicznym okresie w 2011 roku. Stawia to pod dużym znakiem zapytania zrealizowanie celu eksportowego na rok 2012, który wynosi 150 mld m sześc.

Anonimowy rozmówca gazety w Gazpromie wyjaśnia spadek sprzedaży gazu ciepłą pogodą tej wiosny w Europie. Dodatkowym czynnikiem, jego zdaniem, jest też zapobiegliwość klientów Gazpromu, którzy na początku ubiegłego roku, oczekując wzrostu cen ropy (z którymi związana jest cena gazu w formułach zawartych w kontraktach długoterminowych), kupowali więcej gazu po niższej cenie i składowali go w magazynach. Obecnie mogą oni korzystać z zapasów a także „optymalizować portfel” poprzez kupowanie gazu od innych dostawców.

Początkowo Gazprom planował sprzedać w tym roku do Europy 154 mld m sześc. gazu, jednak w kwietniu Aleksander Miedwiediew oświadczył, że szacunki zostały obniżone do ubiegłorocznego poziomu 150 mld m sześc. Ubytek ten miał być jednak w całości zrekompensowany prognozowanym wzrostem cen. Obecnie jest możliwe, że eksport nie osiągnie nawet zeszłorocznego poziomu, a wzrost cen został zahamowany. Cena ropy w ostatnim okresie spadła (w związku ze zmniejszeniem ryzyka wybuchu wojny z Iranem), w związku z czym analitycy cytowani przez „Kommersanta” przewidują, że średnia cena rosyjskiego gazu w Europie w 2012 roku wyniesie około 380-400$ za 1000 m sześc., podczas gdy Gazprom spodziewa się cen na poziomie 415$. Zdaniem analityków, Gazprom nie osiągnie tego celu głównie w związku ze obniżkami, które będzie musiał przyznać swoim najważniejszym klientom w Europie.

Jedynym czynnikiem, który może poprawić sytuację Gazpromu w tym roku (oprócz ewentualnej zimnej jesieni i zimy), jest utrzymujący się wysoki popyt na LNG w Azji, który może doprowadzić do zmniejszenia eksportu lub surowca do Europy wzrostu cen, co poprawiłoby sytuację konkurencyjną rosyjskiego gazu.

Czytaj więcej: http://kommersant.ru/doc/1934093

Według Rosjan globalne ochłodzenie już trwa. Po szczytowych temperaturach z roku 2005 średnia temperatura na naszej planecie obniżyła się o 0,3 stopnia i wróciła do poziomu z lat 1996-97. Do 2015 roku ma obniżyć się o 0,15 stopnia i sięgnąć poziomów z początku lat 80-tych XX wieku.

Głos Rosji/WJ

W wywiadzie dla The Business Year stwierdził, że w obecnej sytuacji geopolitycznej jego kraj może stać się ważnym węzłem przesyłu surowców na rynki europejskie i azjatyckie. Jego zdaniem zmiany na europejskim rynku energii są możliwe głównie dzięki zmianie sytuacji w Azerbejdżanie, który jako pewny kontrahent z odpowiednią infrastrukturą staje się kluczowym partnerem energetycznym dla Europy i Stanów Zjednoczonych.

News. Az/WJ

 
Ostateczna decyzja podobno jeszcze nie zapadła, ale o planach rezygnacji z Nabucco, szefostwo poinformowało już Berlin i Brukselę.

 
Czytaj w RWE erwägt Ausstieg aus Nabucco-Konsortium

Czytaj w Medienberichte: Chinesen wollen sich an Conergy beteiligen

Na dzień dzisiejszy w projekcie TANAP biorą udział dwa państwa: Azerbejdżan oraz Turcja. Udziałowcami przedsięwzięcia są trzy spółki. Azerski SOCAR dysponuje 80 procentami udziałów w projekcie, z kolei tureckie BOTAS oraz TPAO znajdują się w posiadaniu po 10 procent.

Warto podkreślić, że wysokość udziałów SOCAR może ulec zmianie, jeśli tylko nowe podmioty wykażą zainteresowanie projektem. Nie określono jednak, ile procent wkładu może zostać odsprzedane przez azerską spółkę. Przedstawiciele SOCAR zaznaczyli, że w pierwszej kolejności udziały mogą nabyć firmy, które aktualnie pracują w Azerbejdżanie.

Azerskie konsorcjum dodało, że niezależnie od zmniejszenia ilości posiadanych udziałów, zatrzyma kontrolę nad działaniami podejmowanymi w związku z budową gazociągu. Elshad Nasirov, zasiadający w zarządzie SOCAR, wyraził przekonanie, że do podpisania międzyrządowego porozumienia między Turcją a Azerbejdżanem dojdzie 30 czerwca.

Natural Gas Europe/PO

Baltic Course/PO

By pokryć zapotrzebowanie na energię wskutek wyłączenia atomówek trzeba było reaktywować elektrociepłownie, a także importować energię. W ubiegłym roku Japonia na na tego rodzaju zakupy za granicą wydała aż 216 miliardów dolarów, co stanowiło 30% zeszłorocznego importu w ogóle.

Zamknięcie japońskich elektrowni atomowych postrzegane jest również jako porażka japońskiego lobby atomowego, które znajduje się w głębokiej defensywie. Symbol tego lobby – operator atomówek tokijski koncern Tepco jest praktycznie bankrutem, mimo dokapitalizowania o równowartości 10 miliardów euro z budżetu państwa w lipcu zeszłego roku, co faktycznie jest nacjonalizacją firmy.

Rząd przyznaje, że tsunami z marca 2011 roku zniszczyło nie tylko elektrownię atomową w Fukushimie, lecz również politykę energetyczną Japonii. Rok przed Fukushimą rząd przyjął plan rozbudowy sektora atomowego, który miałby zaspokajać w 50% potrzeby energetyczne kraju.

Teraz plan ten to makulatura.

Czytaj w Letztes AKW in Japan vom Netz

Umowa z Exxonem jest pokłosiem niepowodzenia rosyjskich rozmów z BP. Rosnieft, który chciał podpisać porozumienie z Brytyjczykami, ostatecznie się z nimi nie dogadał i na potwierdzenie tego faktu poszczuł moskiewskie biuro firmy komornikami. Rozmowy trwały od zimy 2010 roku do maja 2011. Po drodze w negocjacje włączył się także Shell, ale wszystkich przebił Exxon oferując, jak to wtedy określano, ,,obszary produkcji wysokiej marży”. Pisałem o tym w tekście z 31 sierpnia 2011 roku pt. ,,Jak Rosjanie swych partnerów traktują” dla portalu Europa Bezpieczeństwo Energia.

Dziś wiadomo już, że chodzi o dostęp do technologii i złóż łupkowych (Alberta, Teksas, Zatoka Meksykańska – od 20 do 30 procent udziałów)  będących w posiadaniu Amerykanów, którzy otrzymali w zamian możliwość prowadzenia poszukiwań złóż na Morzu Karskim i Morzu Czarnym. Udziały w joint venture mającym operować na amerykańsko-rosyjskich projektach zostaną rozłożone nierównomiernie. Rosnieft otrzyma 66,7 procent a Exxon Mobil 33,3 procent.

Posunięcie Rosnieftu należy rozpatrywać biorąc pod uwagę ostatnią zmianę linii w rosyjskiej polityce energetycznej zakomenderowanej przez prezydenta-elekta Władimira Putina, który zarządził wprowadzenie ulg podatkowych i większe otwarcie na Zachód w ramach inwestycji na szelfie kontynentalnym jako priorytet rozwoju rosyjskiego sektora naftowo-gazowego. Ma to doprowadzić do zwiększenia innowacyjności rosyjskiego przemysłu energetycznego. To ruch niezbędny dla zachowania konkurencyjności tamtejszej gospodarki napędzanej w lwiej części energetyką.

Działania Exxonu mogą wpisywać się w politykę resetu firmowaną przez administrację Baracka Obamy. Należy jednak podkreślić ich celowość z punktu widzenia geopolityki na północy kuli ziemskiej, która musi zacząć uwzględniać Arktykę, ta bowiem, przez pojawianie się kolejnych prognoz ilości znajdujących się pod lodową pokrywą surowców, staje się czymś więcej niż białą plamą na mapie. Zatknięcie rosyjskiej flagi pod jej powierzchnią, choć niedawne, zniknęło z tapety polskich debat o geopolityce – niesłusznie.

A zatem Rosnieft otrzymuje know-how wydobycia surowców z łupków, dostęp do naftowych inwestycji na terenie Ameryki Północnej oraz wsparcie inwestycyjne w projektach na Zachodniej Syberii , Morzu Karskim i Morzu Czarnym. Opanowanie sekretów hydraulicznego kruszenia pozwoli firmie dalej się rozwijać, nowe złoża zapewnią dochody, a inwestycje pozwolą zwiększyć produkcję.

Z kolei Exxon dostaje dostęp do złóż na terenie Rosji, która do tej pory wzdragała się przed wpuszczaniem zagranicznych firm na swój rynek. Tym samym sięga po jedne z ostatnich nienaruszonych złóż ropy naftowej na świecie i zabezpiecza sobie ich wykorzystanie w przyszłości. Gdy walka o tamtejsze surowce rozgorzeje na dobre, Exxon będzie miał już dobrze ufortyfikowaną pozycję w regionie, której Rosjanie nie byliby w stanie osiągnąć z braku pieniędzy.

Otwarcie wrót do Arktyki to mocny, ale jedyny argument uzasadniający decyzję Exxonu.  Udzielenie dostępu do technologii i koncesji w Ameryce może być ryzykowne, jeśli weźmie się pod uwagę realia współpracy biznesowej z Rosjanami, którzy jeszcze w 2007 roku, kiedy to relacje z Amerykanami nie układały się tak dobrze (Exxon planował sprzedać surowce z Rosji Chinom, stwarzając tym samym konkurencję dla rosyjskich spółek) potrafili fundować swoim obecnym partnerom miesiące złej prasy i agresywnej retoryki w Moskwie. Casus BP nie jest tutaj wyjątkiem. Otoczenie biznesowe w Rosji zmienia się z dnia na dzień i tak jak dzisiaj Putin wpuszcza przez arktyczne wrota przeciąg z Zachodu, tak równie dobrze po przewietrzeniu rosyjskiego sektora energetycznego może owe wrota zatrzasnąć. Wtedy, co prawda, zyski Exxonu z działalności na szelfie przestaną płynąć, lecz pompowane przez lata amerykańskie petrodolary zostaną w rosyjskiej infrastrukturze. W ściśle kontrolowanym sektorze energetycznym Amerykanie zarobią tyle, na ile Rosjanie im pozwolą.

Do sensacyjnych spekulacji o możliwości zakwestionowania łupkowej rewolucji w krajach Europy Środkowo-Wschodniej przez współpracę strategiczną Exxonu i Rosnieftu należy odnieść się krótko. Wzrost produkcji na szelfie nie nastąpi z dnia na dzień. To proces wymagający czasu, podobnie jak rozwój sektora gazu łupkowego w Polsce. Należy również zaznaczyć, że obie firmy są spółkami naftowymi, co oczywiście nie oznacza, że zaniechają wydobycia innych węglowodorów w razie ich odnalezienia. Im więcej gazu pojawi się na rynku, tym cena będzie niższa. Sprzeda więcej ten, kogo będzie stać na większy dumping albo lepszą politykę. To okazja do ponownej refleksji nad propozycjami opodatkowania dla przyszłego wydobycia gazu z łupków i nad strukturą umów gazowych nad Wisłą.

Współpraca strategiczna Rosnieftu z Exxonem jest w Polsce możliwa. Nie byłaby jakimś novum wzbudzającym popłoch w środowisku eksperckim. Już w zeszłym roku pojawiały się informacje o możliwości wejścia Rosjan w domenę polskich poszukiwań gazu łupkowego. Biorąc pod uwagę taki scenariusz, sensu nabiera polska regulacja prawna stanowiąca, że przyznanie koncesji na poszukiwania gazu łupkowego nie łączy się automatycznie z prawem do wydobycia znaleziska. Ten ekonomicznie szkodliwy zapis może chronić polskie surowce przed wykorzystaniem przez podmioty pragnące zaszkodzić naszej racji stanu. Należy tu również liczyć na działanie polskich służb, które powinny chronić sektor przed wrogim działaniem, które na pewno już teraz ma miejsce, choć ze swej natury nie ma tak spektakularnej oprawy medialnej jak podpisanie porozumienia między opisywanymi spółkami.

W jego kontekście, za główny cel działań Rosnieftu należy uznać zafundowanie sterydów arktycznej infrastrukturze energetycznej. Na dopingu wypuści ona nowe zasoby i zapewni przedłużenie dominacji rynkowej największej firmy naftowej na świecie. A dzięki temu pojawią się nowe pieniądze na realizację geopolitycznych ambicji Moskwy. Pesymiści oceniliby, że o to właśnie chodzi w wielkim planie Putina. Ale przecież mamy nowe otwarcie. Przywódcy państw i dyrektorzy firm ściskają się w świetle fleszy. Jednak to, co zostaje po opadnięciu kurtyny to zimna, niezmienna geopolityka, która każe podchodzić do analizy tego zagadnienia ze szczególną ostrożnością.

Tekst opublikowany pierwotnie w portalu Stosunki transatlantyckie oraz na blogu Ośrodka Myśli Politycznej